Projekt
Historia szwedzkiego jedwabiu
K. A. Almgren mieści się na spokojnej uliczce na wyspie Södermalm w Sztokholmie, zaledwie kilka minut od naszego studia projektowego. Jest to dziś ostatnia zachowana tkalnia jedwabiu w krajach nordyckich. Firma, założona w latach 30. XIX wieku w wyniku skomplikowanego planu szpiegostwa przemysłowego, stała się specjalistą w produkcji ręcznie tkanych jedwabnych szali – niezwykle ważnego modowego dodatku w tamtych czasach.
Jedwabny szal jest centralnym punktem nowej współpracy między ARKET a tkalnią jedwabiu i muzeum K. A. Almgren, tj. kapsułowej kolekcji produktów wykonanych w 100% z jedwabiu, czerpiącej z oryginalnych szkiców wzorów i fragmentów tkanin ze zbiorów muzeum.
„Jedwab to materiał, produkcji którego nie da się przyspieszyć. I nigdy nie było możliwe jego wyprodukowanie w domu, jak lnu czy wełny. Zawsze był materiałem ekskluzywnym, a jego produkcja zawsze była otoczona pewną tajemnicą. Pochodzący z Chin jedwab od dawna jest pożądanym materiałem. Jest piękny, lśniący, miękki i wytrzymały, a do tego cudownie się go dotyka” — mówi Tove Karlsson, historyczka i nauczycielka pracująca jako edukator muzealny w K. A. Almgren.
W 1805 roku tkactwo jedwabiu zostało zrewolucjonizowane przez francuskie wynalezienie mechanizmu żakardowego, który umożliwił wytwarzanie złożonych, naturalistycznych motywów z dużą precyzją – i ich ciągłe powtarzanie. Nowa technologia wykorzystywała perforowane karty do sterowania krosnem, które nici ma podnosić, programując wzór w trakcie tkania, podobnie jak wczesny komputer. Francja pilnie strzegła tej technologii. Jeśli ktoś nie był Francuzem, nie wolno mu było jej nawet zobaczyć.
Gdy Knut August Almgren – K. A. – miał dwadzieścia lat, jego brat wysłał go do Francji. Nauczył się francuskiego i zinfiltrował tkalnię jedwabiu w Lyonie, gdzie przez dwa lata odbywał praktyki, udając Francuza. Gdy poczuł, że rozumie, jak działają te maszyny, kupił kilka sztuk do tworzenia żakardowych wzorów i przemycił je z Francji pomimo surowego zakazu eksportu.








Wrócił do Sztokholmu i w 1833 roku, w wieku 27 lat, założył własną tkalnię. W tym czasie tylko na Södermalm działało ponad 20 tkalni jedwabiu. Almgren specjalizował się w ekskluzywnych, ręcznie robionych szalach jedwabnych. Tove Karlsson opisuje je jako „luksus dla zwykłych ludzi”.
„Były jednym z najmodniejszych dodatków w XIX wieku. Eleganckie szale jedwabne nosiło się do kościoła. Można było pokazać, że pochodzi się z zamożnej farmy, albo po prostu wyglądać nieco lepiej niż sąsiad. Stały się one również powszechnymi podarunkami i często wręczano je jako prezenty z okazji bierzmowania”.
„Kwadratowy kształt szali pozwalał na noszenie ich zarówno na głowie, jak i na ramionach. Na weselach można je było również związać i powiesić na ścianie jako tło za parą młodą, tworząc imponującą dekorację w domu”. Niektóre miały dwie różne strony, jedną bardziej poważną, a drugą bardziej radosną, być może ozdobioną kwiatami. W zależności od sposobu złożenia ten sam szal mógł nadawać się na różne okazje. Gdy nie był noszony, starannie go składano i często przekazywano z pokolenia na pokolenie”.




Współpraca między ARKET a muzeum K. A. Almgren obejmuje siedem prac. Wszystkie artykuły zostały wykonane z czystego jedwabiu. W przypadku chusty jedwabnej nasz projektant wykorzystał oryginalny rysunek wzoru ze zbiorów muzeum, w tym tajemniczo pozostawioną pustą ćwiartkę w prawym górnym rogu, podczas gdy inne projekty charakteryzują się powtarzającym się wzorem opracowanym na podstawie archiwalnego motywu kwiatowego. Bladoróżowy odcień inspirowany jest kolorem wewnętrznych ścian budynku fabryki na Södermalm.
Muzeum mieści się w budynku wybudowanym dla tkalni w 1862 roku. W szczytowym okresie pracowało tu prawie 300 osób, z czego prawie wszystkie stanowiły kobiety. Oryginalne maszyny są nadal w użyciu, a tkaczka kontynuuje pracę na historycznych krosnach żakardowych.
„Wchodząc dziś do tego budynku, w pewnym sensie wchodzisz w ich świat. Tkalnia była zorganizowana tak, że każdy pracownik wykonywał określone zadanie. Jeśli byłeś tkaczem, tkałeś. Jeśli przygotowałeś osnowę, to była twoja praca. Jeśli nawijałeś nić na szpulki, nawijałeś nić. Ślady tej pracy wciąż można dostrzec w budynku. Podłogi zostały zniszczone przez ludzi stojących w tych samych miejscach. Widać, gdzie ktoś stał przy pedałach, być może przy tym samym stanowisku pracy przez dwadzieścia lub trzydzieści lat. Całe otoczenie opowiada tę historię” — mówi Tove Karlsson.
„Praca tutaj, przebywanie w otoczeniu tych historycznych tkanin, uczyniło mnie o wiele bardziej pokorną wobec produkcji tekstyliów. Widzisz, ile to wymaga – zarówno pod względem projektu, jak i przede wszystkim pracy. Myślę, że każdy, kto ma związek z przemysłem tekstylnym, rozumie, ile tak naprawdę wkłada się w wykonanie ubrania lub kawałka tkaniny. Tkanina to nie tylko materiał, który istnieje gdzieś w tle, gotowy do wzięcia i użycia”.
Więcej artykułów

Historia szwedzkiego jedwabiu
Projekt|listopad 2026
K. A. Almgren mieści się na spokojnej uliczce na wyspie Södermalm w Sztokholmie, zaledwie kilka minut od naszego studia projektowego. Jest to dziś ostatnia zachowana tkalnia jedwabiu w krajach nordyckich. Firma, założona w latach 30. XIX wieku w wyniku skomplikowanego planu szpiegostwa przemysłowego, stała się specjalistą w produkcji ręcznie tkanych jedwabnych szali – niezwykle ważnego modowego dodatku w tamtych czasach.

Lolita Jacobs jest trochę inna
wywiady|październik 2026
Jak mówi jej siostra, styl Lolity Jacobs to „połączenie francuskiej klasyki z angielską ekscentrycznością, Fran Lebowitz z pchlim targiem – i bandaną zawiązaną wokół talii”. Jako dyrektor ds. mody w L’Étiquette Femme – paryskiej instytucji stylu – znana jest z podejścia łączącego prostotę z nonszalancją i nieoczekiwanymi detalami. „Zawsze noszę rzeczy proste i bliskie mojemu sercu, ale dbam o to, by były dla mnie wyjątkowe” – mówi Lolita.

Zamsz
Pielęgnacja|październik 2026
Zamsz powstaje ze spodniej strony skóry naturalnej i zapewnia miękkie, puszyste wykończenie. Ze względu na jego delikatną naturę, aby przedłużyć żywotność zamszu, należy o niego odpowiednio dbać.

Wełna
Pielęgnacja|październik 2026
Wełna merynosów, wełna jagnięca, moher, alpaka i kaszmir – istnieje wiele rodzajów wełny, a wszystkie cenione są za ciepło i trwałość. Wełna przepuszcza powietrze, odprowadza wilgoć, jest odporna na zapachy i zagniecenia. Przy odpowiedniej pielęgnacji odzież wełniana może przez długi czas zachować swoją jakość i wygląd.