Kerstin Neumüller o robieniu rzeczy samodzielnie

Naprawy zawsze były częścią języka denimu. Przedłużają żywotność cenionego ubrania, jednocześnie dodając tkaninie osobistego charakteru, przekształcając rozdarcia, przetarcia i ślady zużycia w dzieła sztuki. Sztuka cerowania, kiedyś naturalna konieczność, stała się dziś świadomym i radosnym wyborem – takim, który może dać poczucie sprawczości, a zarazem piękna.

„Większość ludzi nie musi dzisiaj naprawiać swoich ubrań. Możemy po prostu kupić coś nowego. Ale jeśli inwestujesz w ubrania, w których czujesz się komfortowo, pewnie i dobrze, będziesz chciał o nie dbać i używać ich jak najdłużej” – mówi Kerstin Neumüller, krawcowa odzieży męskiej, nauczycielka rękodzieła i autorka kilku książek o rzemiośle tekstylnym.

„Zauważysz też, że ubrania wykonane z wysokiej jakości materiałów z czasem stają się lepsze, a nie gorsze. Warto je zatrzymać – w końcu nawiążesz z nimi więź. Samodzielne naprawianie ubrań wzmacnia tę więź, a nawet może nadać im nowe znaczenie. Myślę jednak, że chodzi o coś więcej niż tylko o ubrania. Chodzi o ugruntowanie i zamanifestowanie siebie jako osoby, która potrafi zmieniać swoje otoczenie i wpływać na nie – udowodnienie, że jesteś osobą kompetentną, która wie, jak o siebie zadbać, kimś, kto zna więcej rozwiązań problemu niż konsumpcja. Nauczono nas, że tak się rozwiązuje problemy; płacimy komuś innemu, żeby zrobił coś za nas. Ale oto pierwszy krok w przeciwnym kierunku: „Mogę to zrobić sam”.

Czasami, oczywiście, „cerowanie” oznacza po prostu, że zepsute lub zużyte ubranie można nadal nosić. Łatasz dziurę w spodniach, które nosisz do rąbania drewna, łatką i odrobiną kleju i wytrzymują kolejny sezon – bez dramatu, proste. Dlatego patchwork i prymitywne cerowanie są częścią języka denimu, ale nie eleganckich swetrów z kaszmiru czy koszul. Jeansy to odzież robocza: praktyczna, a nie formalna, więc ich naprawa nigdy nie była wielkim problemem. Gdybyś poprosił mamę o naprawienie wieczorowej sukni, mogłaby odmówić – nie da rady. Ale para jeansów? Żaden problem.

Jeans jest również – i nadal – nieodłącznie związany z kulturą młodzieżową i modą casualową. Zasada „zrób to sam” ruchu hipisowskiego wciąż niesie się echem, a blaknięcie i ślady zużycia pozostają nieodłączną częścią świata denimu. Trzeba nosić jeansy przez długi czas, aby wykształciły swoje charakterystyczne niuanse. A kiedy są najpiękniejsze i najwygodniejsze, zaczynają się rozpadać. Doprowadzanie ubrań do takiego stanu jest wyjątkową cechą denimu – i naturalnie stwarza on potrzebę napraw.

„Wpływ starych japońskich technik, takich jak boro i sashiko, z pewnością przyczynił się do odrodzenia zainteresowania widocznym cerowaniem w ostatnich latach. Kultura japońska doskonale rezonuje z naszym pragnieniem pochodzenia i autentyczności. Mam również nadzieję, że podobne tradycje cerowania z innych kultur, takie jak indyjskie tkaniny kantha, zyskają szersze uznanie w obliczu obecnego trendu” – mówi Kerstin Neumüller, której najnowsza książka, napisana wspólnie ze szwedzko-japońskim artystą Takao Momiyamą, poświęcona jest cerowaniu sashiko.

„Ludzi pociąga zabawna estetyka widocznego cerowania. Myślę, że właśnie w tym tkwi cały jej urok. Wielu z nas pamięta zapewne rozgniewaną nauczycielkę robótek ręcznych, która upierała się, że wszystko musi być idealne – że projekt musi wyglądać równie schludnie i czysto na odwrocie, jak i na wierzchniej stronie. Taka presja może sprawić, że poczujesz, że nie ma sensu nawet próbować; że to zbyt skomplikowane. Widoczne cerowanie jest przeciwieństwem takiego podejścia, jest przystępne i pobłażliwe – wszystko jest dozwolone, każdy może się przyłączyć. Wnosi ono do rękodzieła radosną, pozytywną energię, która jest bardziej zachęcająca dla początkujących. Wystarczy nić, igła i kawałek pięknego materiału, a twoje ściegi mogą nawet stać się małym haftem. W tym podejściu jest dużo swobody i zabawy”.

Z czasem naprawy mogą rozbudzić szerszą ciekawość. Prosta naprawa może prowadzić do nabycia nowych umiejętności, a pytanie zmienia się z „Czy mogę to naprawić?” na „Co jeszcze mogę zrobić?”. Nie każdy projekt musi być śmiałym, modnym manifestem – czasami łatka jest głośna i dumna, innym razem dyskretna i praktyczna – ale każda naprawa otwiera drzwi do bardziej praktycznego, niezależnego stylu życia.

„Pomysł, że my, jako jednostki, moglibyśmy pomóc ratować planetę, naprawiając swoje ubrania, może wydawać się absurdalny. Ale jeśli nasze pokolenie zacznie wprowadzać zmiany i udowodni sobie, że potrafi – ugotować nowe jedzenie, naprawić zepsuty samochód czy naprawić własne ubrania – przekażemy te umiejętności i intencje naszym dzieciom. Być może ma to dużo większą moc, niż nam się wydaje. Chodzi o zaszczepienie poczucia sprawczości i pewności siebie. Być może nie ma znaczenia, czy znasz perfekcyjną gramatykę, jeśli przynajmniej zainspirowałeś się do odkrywania niesamowitego świata języków”.